De eerste volkstuinen kwamen in België en Nederland rond 1900, toen veel mensen als fabrieksarbeider naar de stad trokken. Velen kwamen in kleine arbeidershuisjes terecht, en er was veel armoede. De volkstuinen waren bedoeld om de arbeiders de mogelijkheid te geven hun eigen groenten te kunnen verbouwen. Het idee van volkstuinen kwam uit Engeland, waar ze deze tuinen al een 20 jaar kenden. De redenen om arbeiders een stuk grond te geven, waren tweeledig. De gedachte was, dat arbeiders die in de natuur waren gelukkiger zouden worden. Ook zouden arbeiders die voor zichzelf op een stukje land iets verbouwden, niet naar het café gaan om zich te bezatten. In de eerste en tweede wereldoorlog nam het aantal volkstuinen snel toe, mede veroorzaakt door het voedseltekort en relatieve armoede in die tijd. TegenwoordigTegenwoordig zijn de meeste volkstuinen een plek om buiten te zijn voor mensen die op een flat wonen. Ze hebben er een klein tuinhuisje op staan, waar vaak ook overnacht kan worden. EigendomMeestal is de grond van de volkstuinen eigendom van de (lokale) overheid. Deze verpachten het voor een klein bedrag aan liefhebbers. Tegenwoordig zijn het niet alleen arbeiders die een volkstuin hebben, maar vind je deze in alle lagen van de bevolking. Bron: Wikipedia
Bezitters volkstuin
Bij de bezitters van de volkstuinen zien we tegenwoordig een heel gemêleerd gezelschap. Ook de beter opgeleiden ontdekken deze hobby of vrijetijdsbesteding waar het vroeger uitsluitend arbeiders waren. Ook de kassenteelt, die veel minder essentiële bouwstoffen bevat, draagt bij aan de toenemende interesse. Vooral de laatste jaren doen de allochtonen hun intrede in het volkstuinwereld. Ook zij dragen bij met hun typische producten en manier van telen en bemesten. Geschat wordt dat er zo'n 1500 officiële verenigingen zijn met zo'n 150.000 leden. Verwacht wordt dat door de toename van chemische middelen door de beroepstuinders en industrie de positieve ontwikkeling in het nemen van een volkstuin zich zal voortzetten.
Gezondheid volkstuin bezitters
De China Study laat zien dat mensen met een voornamelijk plantaardig samengesteld dieet een aanmerkelijk grotere gezondheid en langere levensduur genieten. Dit is een van de factoren die belangrijk zijn waardoor de bezitters van een traditionele volkstuin hun gezondheid beter beschermen. Een woordvoerder van de AVVN zag het verband niet tussen een hogere groenten consumptie en het bezit van de volkstuin. Naar mijn mening gaat iemand echter niet wekelijks in de volkstuin werken, schaft in veel gevallen een extra diepvries aan waardoor men kan aannemen dat deze mensen een hogere consumptie hebben van groenten dan de gemiddelde Nederlander. Het toepassen van natuurlijke middelen en methoden zijn voor veel volkstuin bezitters van belang om gezond te kunnen eten. Voorbeelden van natuurlijke methoden die het gebruik van chemicaliën overbodig maken zijn; uien naast wortelen planten zeepsop gebruiken om de coloradokever te bestrijden.
Vergrijzing.
Het beoefenen van de traditionele volkstuin hobby heeft echter duidelijk te lijden onder de vergrijzing. Een rondje bellen langs wat volkstuin verenigingen liet duidelijk het beeld zien dat er een vergrijzing optreed en er niet overal een instroom is van jongeren. Wat we wel zien is dat men niet meer koos voor het traditioneel verbouwen van groenten maar ook sierteelt van bloemen. Nabij de grote steden ziet men de volkstuin ook een ideale manier om buiten te zijn.
- Henk Mutsaers